Biomassa

Net als wind, water en zon is biomassa een belangrijke bron voor het opwekken van duurzame energie wereldwijd. In Nederland is het aandeel biomassa groot: ongeveer 75 procent (CBS) van alle opgewekte hernieuwbare stroom is afkomstig uit biomassacentrales. Dat is ongeveer 4 procent van de totale Nederlandse stroomvoorziening.

Energie uit biomassa wordt verkregen door middel van verbranding, vergisting of vergassing van biologisch of organisch materiaal, zoals hout, mest, plantaardig materiaal en gft-afval. Afhankelijk van het proces ontstaan er verschillende producten. Bij verbranding van biomassa wordt energie verkregen die kan worden benut als bio-elektriciteit en bio-warmte. Bij vergassing of vergissing ontstaat biogas dat kan worden opgewerkt tot groen gas of biobrandstof.

Feiten over biomassa

  • 1

    Na gas, kolen en olie is biomassa (of biogas) de belangrijkste bron van energie wereldwijd

  • 2

    Biomassa is daarmee ook de belangrijkste duurzame energiebron in Europa

  • 3

    80 Procent van de biomassa is afkomstig uit bossen

Duurzaamheid

Biomassa kan worden gezien als een duurzame energiebron, omdat het een onuitputtelijke bron is. Organisch en biologisch materiaal zal namelijk altijd blijven groeien. Hoewel er wel CO2 vrijkomt bij het generen van bio-energie, is biomassa in principe klimaat-neutraal. Dat komt omdat biologisch materiaal tijdens de levenscyclus CO2 opneemt en weer afstaat bij het doodgaan, waarbij het materiaal langzaam biologisch afbreekt.

Het verbranden van biomassa zorgt slechts voor een versnelde afbreuk, maar draagt bij duurzame toepassing niet bij aan een netto-toename van CO2. Voorwaarde is dat de natuurlijke cyclus van biomassa niet mag woorden verstoord: de hoeveelheid koolstofdioxide die vrijkomt (bijv. bij het verbranden van biomassa) moet gelijk blijven aan een nieuwe hoeveelheid biomassa die weer koolstofdioxide kan opnemen.

De precieze duurzaamheid van biomassa is soms lastig te meten. Er zijn tal van factoren die hier een rol in hebben, namelijk:

  • Herkomst: is deze op natuurlijke wijze ontstaan of is deze juist vanwege schade aan het milieu gecreëerd? Zo is biomassa verkregen door akkers waar voorheen een regenwoud stond, niet bepaald milieuvriendelijk.
  • Soort biomassa: bij sommige (bevuilde) vormen van biomassa kunnen schadelijke stoffen vrijkomen bij de verbranding, zoals metalen, chloor of broeikasgassen.
  • De verwerkingswijze: hoeveel energie is er nodig bij het (voor)bewerken en verbranden, vergassen of vergisten van biomassa? En hoe efficiënt is de centrale?
  • Transport: hoeveel milieubelasting ontstaat door het transporteren van biomassa?
  • Restafval: in hoeverre is het restafval een belasting voor het milieu?

Er wordt op dit moment veel onderzoek gedaan naar de duurzaamheid van bio-energie.

Toepassingen biomassa

De bio-energie in biomassa kan op verschillende manieren verwerkt worden voor verschillende toepassingen. Dat wordt hieronder schematisch in kaart gebracht:

Toepassingen biomassa

1. Elektriciteit en warmte

Allereerst kan er met het drogen en verbranden van biomassa in een speciale centrale, elektriciteit of warmte worden opgewekt.

2. Biogas

Biogas is ook een product dat kan worden verkregen uit biomassa of biologische afvalresten. Bij de vergisting of vergassing (zonder gebruik van zuurstof) van deze materialen ontstaat er een gas dat voornamelijk bestaat uit methaan (aardgas) en koolstofdioxide. Dit biogas kan, net als biomassa, gebruikt worden voor het opwekken van elektriciteit of warmte.

3. Groen gas

Biogas kan ook verder opgewerkt worden zodat het vrijwel dezelfde kwaliteit krijgt als regulier aardgas en daarmee geschikt is voor het aardgasnetwerk. Men spreekt dan van “groen gas”.

4. Biobrandstof

Tot slot is het mogelijk om biogas op te waarderen tot een bruikbare brandstof, zoals bio-ethanol voor de transportsector.

Subsidieregelingen

De overheid ondersteunt het gebruik van biomassa, biogas en technieken voor het opwekken van bio-energie, namelijk:

  • Verbranding, vergassing of vergisting van biomassa of groen gas.
  • Het gebruik van biomassa in benzine en diesel

SDE+

Via de regeling Stimulering Duurzame Energie (SDE+) is het mogelijk om een subsidie aan te vragen voor de volgende categorieën:

  • Vergisting en co-vergisting van mest
  • Thermische conversie
  • Het bij- en meestoken van biomassa in kolencentrales
  • Vergassing van biomassa (alleen voor nieuwe vergistingstanks)
  • Afval- en rioolwaterzuivering

De precieze voorwaarden om in aanmerking te komen voor de SDE+ regeling vindt u op de website van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.

EIA

Naast de SDE+ kunnen bedrijven ook gebruik maken van de Energie-investeringsaftrek (EIA). Er hoeft dan over één of meerdere jaren minder vennootschap- of inkomstenbelasting te worden betaald.

Laatst bijgewerkt op: 22 augustus 2016

Was deze informatie nuttig?